Dijital vitrindeki çocuklar: ebeveynlik mi, yoksa çocuk istismarı mı?

Bir bebeği, binlerce yabancının izlediği bir ekranın önüne "emanet" edip gitmek, bir annelik şefkati veya masum bir oyun değildir. Bu, en hafif tabiriyle sorumsuzluk, en gerçek haliyle ise bir çocuğun mahremiyetinin ve güvenliğinin "beğeni" uğruna kurban edilmesidir! Hiç tanımadığınız insanların önüne savunmasız bir bebeği atıp, "Hadi karnını doyurun" demek, o çocuğu dijital bir panayır oyuncağına dönüştürmektir. Sormak gerekiyor: Kendi hırslarınız ve etkileşim açlığınız için bir çocuğun çocukluğunu satmaya ne zaman karar verdiniz? Akademik Bakış: "Sharenting" ve Mahremiyet Kaybı Literatürde bu durum "Sharenting" (share + parenting) kavramıyla açıklanıyor. Araştırmalar, ebeveynlerin çocuklarının rızası olmadan paylaştığı bu verilerin, çocuklarda ileride ciddi psikolojik travmalara ve kimlik bunalımlarına yol açtığını gösteriyor. Steinberg (2017), çocukların dijital ayak izlerinin ebeveynler tarafından oluşturulmasının, çocuğun gelecekteki "kendi kaderini tayin etme hakkını" elinden aldığını vurgular. Ayrıca, bu tür videoların pedofili ağları için veri madenciliği kaynağı haline geldiği, biyometrik verilerin çalınarak yapay zeka ile manipüle edildiği (Deepfake gibi) bilimsel bir gerçektir.

ÇOCUKLAR GÜVENDE DEĞİL!

Siz ekran başında "Maşallah", "Ne tatlı yiyor" diyen teyzelerin yorumlarını okuyup mest olduğunuzu sanırken, madalyonun öteki yüzünde korkunç bir veri madenciliği işliyor. O masum videoyu paylaştığınız an, kontrol sizden tamamen çıkıyor. Sadece bir "beğeni" aldığınızı düşünüyorsunuz; oysa o görüntüler saniyeler içinde karanlık forumların (Deep Web) veri depolarına iniyor, pedofili ağları tarafından kataloglanıyor ve "masum ev halleri" adı altında korkunç etiketlerle arşivleniyor.

TEHLİKE SADECE DİJİTAL DE DEĞİL, SON DERECE FİZİKSEL:

Dijital Ayak İzi ve Gelecek Suikastı: Çocuğunuzun yeme içme alışkanlıklarından tutun, ağlama krizlerine kadar her detayı ifşa ederek, onun ilerideki profesyonel ve sosyal hayatında karşısına çıkacak devasa bir "dijital sabıka kaydı" oluşturuyorsunuz. Yapay Zeka ve Deepfake Kabusu: Bugün yayınladığınız yüksek çözünürlüklü bebek videoları, yapay zeka araçları için paha biçilemez birer eğitim verisidir. Çocuğunuzun yüz hattı, sesi ve mimikleri kopyalanarak, ileride onun rızası dışında üretilecek müstehcen içeriklerde veya dolandırıcılık faaliyetlerinde kullanılabilir. Konum ve Güvenlik İhlali: Videonun arka planındaki ev dizaynı, camdan görünen sokak manzarası, çocuğun üzerindeki okul arması veya parktaki bir detay; kötü niyetli kişiler için birer "navigasyon" niteliğindedir. Çocuğunuzun nerede yaşadığını, hangi saatte hangi odada olduğunu ve hangi parkta oynadığını tüm dünyaya ilan ederek, onu fiziksel takip (stalking) ve kaçırılma riskine açık hale getiriyorsunuz. Biyometrik Veri Hırsızlığı: Bebeğinizin el hareketleri, göz rengi ve yüz yapısı gibi biyometrik veriler, geleceğin dünyasında şifre yerine geçecek unsurlardır. Siz daha çocuk konuşmayı öğrenmeden, onun en mahrem biyolojik şifrelerini hacker'ların eline teslim ediyorsunuz. Kısacası, o "paylaş" butonuna bastığınızda, evinizin kapısını sadece akrabalarınıza değil; dünyanın her yerindeki sapkınlara, veri hırsızlarına ve siber zorbalara sonuna kadar açıyorsunuz. Çocuğunuzun mahremiyeti, sizin sosyal medya etkileşim hırsınızın kurbanı olamayacak kadar değerlidir

YASAL ZORUNLULUK VE DEVLET MÜDAHALESİ

Bu kontrolsüz gidişata artık "dur" denilmeli. Ebeveynlik, bir çocuğun tüm haklarını sınırsızca kullanma yetkisi vermez. Yasal Düzenleme: Fransa örneğinde olduğu gibi, çocukların görsellerinin ticari amaçla kullanılmasını engelleyen ve çocukların belli bir yaştan sonra bu içeriklerin silinmesini talep edebileceği yasalar (Unutulma Hakkı) ivedilikle Türkiye'de de hayata geçirilmelidir. Dijital İstismar Tanımı: Çocuk üzerinden gelir elde edilen her türlü içerik, "çocuk işçiliği" ve "dijital istismar" kapsamında değerlendirilmeli; bu tür içerikleri üreten hesaplara ağır yaptırımlar uygulanmalıdır. Kurumsal Denetim: Sosyal medya platformları, çocuk yüzü içeren ve etkileşim odaklı kurgulanan bu videoları algoritma dışı bırakmalı ve ihlal durumunda hesabı askıya almalıdır. Son Söz… Çocuklar ebeveynlerinin aksesuarları veya geçim kaynakları değildir. Onlar, korunmaya muhtaç hak özneleridir. Bugün o telefonun önünde "yalnız" bıraktığınız bebek, yarın bu dijital teşhirin bedelini ağır ödeyecek. Devletin ve yargının, "ebeveyn rızası" zırhının arkasına saklanılan bu istismara karşı acilen önlem alması şarttır. GAZETECİ- AKADEMİSYEN- YAZAR: ZUHAL SÖNMEZER