İmar kirliliğine neden olma suçu nedir?

İmar kirliliğine neden olma suçu, Türk Ceza Kanunu’nda düzenlenmiş olup “kente karşı suçlar” kapsamında yer almaktadır. Bu suç tipinin amacı, plansız ve ruhsatsız yapılaşmayı önlemek, şehirleşmenin belirli bir plan ve düzen içerisinde gerçekleşmesini sağlamak ve güvenli, sağlıklı yapılaşmayı teşvik etmektir.

İMAR KİRLİLİĞİNE NEDEN OLMA (TCK M.184)

Madde 184:
  1. Yapı ruhsatı alınmadan veya ruhsata aykırı olarak bina yapan ya da yaptıran kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
  2. Yapı ruhsatı olmadan başlatılan inşaatlar nedeniyle kurulan şantiyelere elektrik, su veya telefon bağlantısı yapılmasına izin veren kişi de birinci fıkra hükmüne göre cezalandırılır.
  3. Yapı kullanma izni alınmamış binalarda herhangi bir sınai faaliyetin yürütülmesine izin veren kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
  4. Üçüncü fıkra hariç olmak üzere, bu madde hükümleri yalnızca belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerlerde uygulanır.
  5. Kişinin ruhsatsız ya da ruhsata aykırı olarak yaptığı veya yaptırdığı binayı imar planına ve ruhsatına uygun hâle getirmesi durumunda, birinci ve ikinci fıkra kapsamında kamu davası açılmaz; açılmış olan kamu davası düşer; verilmiş mahkûmiyet kararı ise tüm sonuçlarıyla ortadan kalkar.
  6. İkinci ve üçüncü fıkra hükümleri, 12 Ekim 2004 tarihinden önce yapılmış yapılar hakkında uygulanmaz.
Yasaya göre bu suçun oluşabilmesi için ortada mutlaka bir bina bulunmalıdır. Bina niteliği taşımayan yapılar bakımından TCK m.184 kapsamında ceza sorumluluğu doğmaz. Suçta şahsilik ilkesi geçerlidir. Bu nedenle, fiili gerçekleştiren yani binayı yapan veya yaptıran kişi cezalandırılır. Ruhsata aykırılık veya tamamen ruhsatsız şekilde bina yapılması gerekir. Yalnızca yapı niteliğindeki (bina vasfı taşımayan) inşai faaliyetler bakımından bu suç oluşmaz.

YAPI KAYIT BELGESİ CEZA ALMAYI ÖNLER Mİ?

Halk arasında “İmar Barışı” olarak bilinen düzenleme kapsamında verilen Yapı Kayıt Belgesi, ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapıların kayıt altına alınmasını sağlamıştır.7143 sayılı Kanun kapsamında Yapı Kayıt Belgesi alınmış olması hâlinde: Türk Ceza Kanunu’nun 184. maddesinde düzenlenen “imar kirliliğine neden olma” suçu nedeniyle açılmış ceza davaları düşer. İmar Kanunu’nun 32. maddesi uyarınca verilen yıkım kararları uygulanmaz. Aynı Kanun’un 42. maddesi gereğince verilen idari para cezaları tahsil edilmez. Ancak, daha önce ödenmiş idari para cezalarının iadesi talep edilemez. AV. CEREN YANIK