Görünmeyen ağlar, somut haklar: Dijital çağda mahremiyet paradoksu ve 7545 Sayılı Kanun

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Bugün bilgi çağının, daha doğrusu kesintisiz bir bağlantısallığın tam merkezindeyiz. Michel Foucault’nun panoptikon metaforunun dijital düzlemde yeniden üretildiği bu çağda; her tıklama, her kaydırma ve her dijital iz, bireyin mahremiyet alanını daraltırken devasa bir veri havuzu beslemektedir. 19 Mart 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu, tam da bu dijital dönüşüm ve risk sarmalında, siber güvenliği ve kişisel verilerin korunmasını sadece teknik bir tedbir olmaktan çıkarıp millî güvenliğin ve hukuki düzenin merkezine yerleştirmiştir. Peki, bu ekosistemin arka planında bizi bekleyen görünmez tehlikelerin, siber tehditlerin ve yeni yasal çerçevenin akademik, hukuki ve toplumsal düzlemdeki karşılığının gerçekten farkında mıyız?

Genellikle siber güvenliği yalnızca büyük şirketlerin, devlet kurumlarının veya bilgi işlem departmanlarının çözmesi gereken teknik bir mesele olarak görürüz.

“Güçlü bir şifre koydum, antivirüs programım var, kişisel verilerim güvende” yaklaşımı, bireysel olarak en sık düştüğümüz yanılgıdır. Oysa günümüz dijital toplumunda siber güvenlik ve kişisel verilerin korunması, yalnızca yazılımsal kodlardan ibaret değil; doğrudan bir temel insan hakkı, dijital etik ve toplumsal refah meselesidir.

VERİ SIZINTILARINDAN DİJİTAL MAHREMİYETE, TEHLİKE NEREDE?

Dijital platformların yaygınlaşması, hayatımızı optimize ederken bizi aynı zamanda veri simsarlarının, algoritma sahiplerinin ve siber korsanların açık hedefi haline getirmektedir. Oltalama (phishing) saldırıları, fidye yazılımları (ransomware) ve sosyal mühendislik taktikleri artık o kadar sofistike hale geldi ki, en dikkatli kullanıcılar bile verilerinin mahremiyetini tehlikeye alan tuzaklarla karşılaşabilmektedir.

Buradaki asıl kırılma noktası, saldırganların ve veri toplayıcı yapıların sadece sistemleri değil, doğrudan insan psikolojisini ve dijital davranış kalıplarını hedef almasıdır. Korku, merak, aciliyet hissi ya da hiper-kişiselleştirilmiş reklam vaatleri gibi unsurlar, en gelişmiş güvenlik duvarlarını dahi baypas eden anahtarlara dönüştürülmektedir. Dolayısıyla teknik önlemler ne kadar hayati ise, bireysel dijital okuryazarlık, eleştirel medya bilinci ve veri farkındalığı da o kadar elzemdir.

KURUMSAL VE ULUSAL DÜZEYDE SİBER DİRENÇ İLE KİŞİSEL VERİ GÜVENLİĞİ

Bireysel farkındalığın ötesinde, 7545 sayılı Kanun’un getirdiği yeni yasal çerçeve; siber güvenliği ve kişisel veri güvenliğini anayasal hakların, kamusal düzenin ve ekonomik istikrarın omurgası haline getirmiştir. 19 Mart 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan bu düzenleme ile birlikte, kişisel verilerin hukuka aykırı olarak işlenmesi veya sızdırılması, bireylerin mahremiyetini zedelemenin ötesinde; doğrudan ulusal güvenlik ve siber suç bağlamında ele alınmaya başlanmıştır.

Şirketlerin ve kamu kurumlarının veriyi sadece bir “ticari varlık” veya hammadde olarak değil, korunması gereken en temel kişilik haklarından biri olarak ele alması zorunludur. Kanunun getirdiği ağır yaptırımlar ve denetim mekanizmaları, bilgi güvenliğine ve veri koruma uyumluluğuna yapılan yatırımın artık bir tercih değil, hukuki bir zorunluluk olduğunu net bir şekilde ortaya koymaktadır.

DİJİTAL DÜNYANIN VATANDAŞLIĞI VE MAHREMİYET BİLİNCİ

Siber güvenlik ve kişisel verilerin korunması, geleneksel güvenlik anlayışından farklı olarak akışkan, zamansız ve sinsi bir niteliğe sahiptir. Güvenli ve adil bir dijital gelecek inşa etmek istiyorsak; bireysel alışkanlıklarımızı gözden geçirmeli, verilerimizin iktisadi ve politik değerini sorgulamalı ve siber hijyen kurallarını tıpkı fiziksel haklarımız gibi savunmalıyız.

Unutmayalım ki…

En güvenli sistem bile onu kullanan insan kadar güçlüdür. Dijital kalelerimizin surlarını örmek, ancak verisinin değerinin farkında olan, mahremiyetini savunan ve güncel hukuki düzenlemelerin bilincinde olan bireyler olmaktan geçer.

AKADEMİSYEN-YAZAR DR. ZUHAL SÖNMEZER