Sigortacılıkta yeni bir güven krizi mi?
Son birkaç gündür sigortacılık sektörüne ilişkin haberleri hukukçu gözüyle takip ediyorum.
Bir tarafta AcnTürk Sigorta hakkında yürütülen ve şirketin kuruluş sermayesi ile ruhsat alma sürecine ilişkin ciddi iddiaların araştırıldığı soruşturma var. SEDDK, denetimler sonucunda çeşitli mevzuat ihlallerine ilişkin tespitler bulunduğunu ve 24 kişi hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu açıkladı. Soruşturma kapsamında 23 kişi gözaltına alındı. Elbette hakkında soruşturma bulunan kişiler bakımından masumiyet karinesi geçerlidir.
Diğer tarafta ise trafik kazası geçiren vatandaşların kişisel verilerinin hukuka aykırı yollarla elde edilerek hasar ve tazminat süreçlerinde kullanıldığı iddialarıyla yürütülen soruşturma var. SEDDK de trafik kazalarının hemen ardından kaza bilgilerine ulaşarak vatandaşları yönlendiren ve “hasar danışmanı” veya benzeri sıfatlar kullanan yapılara karşı mücadele yürüttüğünü açıkça duyurmuş durumda.
İki gelişme ilk bakışta birbirinden farklı görünüyor.
Biri sigorta şirketinin mali yapısıyla ilgili.
Diğeri vatandaşın kişisel verileri ve hasar süreciyle ilgili.
Ama ikisinin ortak bir noktası var:
Güven.
Çünkü vatandaş sigorta yaptırırken aslında yalnızca bir poliçe satın almıyor.
Bugün ödediği prim karşılığında, yarın başına gelebilecek bir risk gerçekleştiğinde karşısında güvenilir bir sistem bulacağına inanıyor.
Kaza yaptığında ise yalnızca aracını değil, çoğu zaman ciddi bir ekonomik hakkını da bu sisteme teslim ediyor.
Tam burada insanın aklına bazı sorular geliyor:
Kazadan hemen sonra bilgilerimize kim ulaşıyor?
Bu bilgiler nereden geliyor?
Vatandaşın tazminat hakkı kimler tarafından, hangi sıfatla takip ediliyor?
Bir hasar dosyasının içinde oluşan ekonomik değer, vatandaşın bilgisi dışında nasıl bir ticari faaliyete dönüşebiliyor?
Bunlar yalnızca hukukçuların soruları değil.
Bunlar doğrudan vatandaşın soruları.
Çünkü bugün trafik kazası yapan bir insan, daha ne olduğunu anlamadan telefonunu çalan kişiye “Benim kazamı nereden biliyorsunuz?” diye sormak zorunda kalıyorsa, burada yalnızca bireysel bir mağduriyet ihtimalinden değil, sistemin güvenlik ve denetim kapasitesinden de söz etmek gerekir.
Fakat bir noktayı da özellikle vurgulamak gerekir:
Birkaç soruşturmadan hareketle bütün sigorta sektörünü suçlamak doğru değildir.
Türkiye’de görevini mevzuata uygun şekilde yapan çok sayıda sigorta şirketi, eksper, acente, broker ve sektör çalışanı bulunmaktadır.
Ancak bu gerçek, ortaya çıkan sorunların küçümsenmesini de gerektirmez.
Tam tersine, güvenilir kurumların da korunabilmesi için hukuka aykırı yapıların sistemin dışına çıkarılması gerekir.
Çünkü sigortacılıkta güven kaybedildiğinde zarar yalnızca bir vatandaşa veya bir şirkete dokunmaz.
Sistemin tamamına dokunur.
Bir vatandaş “Sigorta şirketine güvenebilir miyim?” diye düşünmeye başladığında mesele artık tek bir hasar dosyasının çok ötesine geçmiştir.
Bu nedenle ihtiyaç duyduğumuz şey yalnızca soruşturma açılması değildir.
Daha güçlü denetim, daha şeffaf süreçler, kişisel verilerin daha etkin korunması ve hukuka aykırı uygulamalar karşısında etkili yaptırım gerekir.
Vatandaş da kendi tarafında bilinçli olmalıdır.
Kaza yaptığında ilk arayan kişinin kim olduğunu bilmeli.
Hangi belgeyi neden imzaladığını anlamalı.
Vekâlet veriyorsa hangi yetkileri verdiğini bilmeli.
Ve en önemlisi, hakkını teslim ettiği kişinin gerçekten kim olduğunu sorgulamalıdır.
Çünkü sigortacılıkta poliçenin üzerinde yazan teminat kadar önemli başka bir şey daha vardır:
O teminatın arkasındaki güven.
Para kaybedilebilir.
Bir hasar dosyası yeniden incelenebilir.
Bir hata düzeltilebilir.
Ama vatandaşın sisteme duyduğu güven kaybolduğunda, onu yeniden kazanmak çok daha zordur.
Bugün sigortacılık sektöründe tartışmamız gereken asıl mesele belki de tam olarak budur:
Vatandaşın yalnızca sigortalanması değil, sigorta sistemine güvenebilmesi.
Çünkü sigortacılıkta gerçek güvence, yalnızca poliçede yazan teminat değildir.
Hakkınızın, verinizin ve ödediğiniz primin hukuk içinde korunduğuna inanabilmektir.
AV. CİHAN CEBECİ
Yasal Uyarı: Köşe yazarı tarafından kaleme alınan bu metin, güncel hukuki konulara ilişkin kişisel hukuki görüş ve bilgilendirme mahiyetindedir. Somut uyuşmazlıklar her olayın kendi şartlarına göre değişebileceğinden, bu yazı resmi bir hukuki mütalaa veya danışmanlık olarak kabul edilemez.
12:53
News