1

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Bosna Savaşı’nı Anlatan 7 Film : Sinemanın Hafızaya Kaydettiği Acılar

İnsan, yaratılmışların şahı olabilirken aynı zamanda kötülüklerin de başı olabiliyor. Aklı, vicdanı ve merhametiyle yücelen insan; nefret, kin ve çıkar uğruna tarihin en büyük zulümlerine de imza atabiliyor. Dün Bosna’da yaşanan insanlık dramı, bugün Gazze’de, Doğu Türkistan’da ve dünyanın farklı coğrafyalarında yaşanan acılarla vicdanlarımızı sızlatmaya devam ediyor. Coğrafyalar değişse de masumların gözyaşı, annelerin feryadı ve çocukların sessiz çığlığı değişmiyor. Sinema burada büyük bir rol üstleniyor , bazen acıları tek bir sahneyle anlatıyor; yaşanan acıları unutturmuyor ve hafızayı diri tutuyor. İşte Bosna Savaşı’nı ve geride bıraktığı derin izleri anlatan altı film ve bir dizi…

1. No Man’s Land (2001)

Bosnalı yönetmen Danis Tanović’in yönettiği ve En İyi Yabancı Film dalında Oscar kazanan No Man’s Land, Bosnalı ve Sırp iki askerin mayınlı bir bölgede mahsur kalmasını konu alıyor. Kara mizah ile dramı ustalıkla harmanlayan film, savaşın anlamsızlığını, siyasi çıkarları ve uluslararası toplumun yaşanan trajedi karşısındaki yetersizliğini çarpıcı bir şekilde gözler önüne seriyor.

2. Quo Vadis, Aida? (2020)

Jasmila Žbanić’in yönettiği film, 1995 yılında yaşanan Srebrenitsa Katliamını Birleşmiş Milletler’de tercüman olarak çalışan Aida’nın gözünden anlatıyor. Ailesini kurtarmaya çalışan bir annenin çaresizliği üzerinden ilerleyen yapım, savaşın en ağır bedelini sivillerin ödediğini sarsıcı bir gerçeklikle izleyiciye aktarıyor.

3. Grbavica (2006)

Berlin Film Festivali’nde Altın Ayı ödülünü kazanan Grbavica, Bosna Savaşı sırasında sistematik cinsel şiddete maruz kalan Esma ile kızı Sara’nın hikâyesini anlatıyor. Esma, yaşadığı ağır travmalara rağmen kızına umut dolu bir gelecek kurmaya çalışırken, Sara da babasıyla ilgili gerçekle yüzleşmek zorunda kalıyor. Film, savaşın yalnızca cephede değil, insanların ruhunda ve hayatında yıllarca süren izlerini etkileyici bir anlatımla işliyor.

4. Remake (2003)

Bosnalı yazar Zlatko Topčić’in savaş yıllarında yaşadığı gerçek olaylardan esinlenerek yazdığı senaryoya dayanan Remake, II. Dünya Savaşı ile Bosna Savaşı arasında çarpıcı benzerlikler kuruyor. Farklı kuşakların aynı acıları yaşamak zorunda kalmasını anlatan yapım, savaşın insan hayatında bıraktığı derin izleri gözler önüne seriyor.

5. Savior (1998)

Predrag Antonijević’in yönettiği Savior, Bosna Savaşı sırasında vicdanıyla yüzleşen eski bir askerin hikâyesini konu alıyor. Etnik kimliklerin ötesinde insan olmanın önemini vurgulayan film; nefret, pişmanlık, merhamet ve affetme kavramlarını güçlü bir dramla ele alarak savaşın insan ruhunda açtığı yaraları anlatıyor.

6. Snow (Snijeg) (2008)

Aida Begić’in yönettiği Snow, Bosna Savaşı’nın ardından erkeklerini kaybetmiş kadınların yaşadığı bir dağ köyünde geçiyor. Hayata yeniden tutunmaya çalışan kadınların umut, dayanışma ve sabır dolu mücadelesini anlatan film, savaş sona erse bile acılarının yıllarca devam ettiğini gösteren en etkileyici Bosna filmlerinden biri olarak öne çıkıyor.

7. Mavi Kelebekler (2011) – TRT Dizisi

TRT ile Bosna-Hersek Radyo Televizyonu’nun ortak yapımı olan Mavi Kelebekler, Bosna Savaşı’nın gölgesinde filizlenen bir aşk hikâyesini ve savaşın insanların hayatlarını nasıl değiştirdiğini konu alıyor. Boşnak, Sırp ve Hırvat karakterlerin yaşamları üzerinden savaşın yıkıcı etkilerini anlatan dizi; dostluk, sevgi, kayıp ve umut temalarını işlerken Bosna halkının yaşadığı acıları da ekrana taşıyor. Adını, Srebrenitsa’daki toplu mezarların bulunmasına yardımcı olan mavi kelebeklerden alan yapım, Bosna’yı konu alan en dikkat çekici Türk televizyon projelerinden biri olarak hafızalarda yer ediniyor.

Bosna Savaşı’nı anlatan bu filmler ve dizi, yalnızca geçmişte yaşanan trajedileri ekrana taşımıyor; insanlığın ortak vicdanına da sesleniyor. Çünkü savaşlar yalnızca şehirleri değil, hayatları, aileleri ve gelecekleri de yıkıyor. Sinema, sadece bir sanat dalı değil; aynı zamanda geçmişin tanığı, hafızanın koruyucusu ve vicdanın sesidir. Dün Bosna’da yaşananların dünyanın hiçbir yerinde bir daha yaşanmaması dileğiyle…

MELTEM DEMIRKIRAN